Utrecht kan ook Voetgangersstad worden, dat vinden VoetgangersVereniging Nederland en Wandelnet. Samen hebben zij een reactie geschreven op het Utrechtse concept Mobiliteitsplan 2040. Zij laten daarin zien wat er nog nodig is om die voetgangersvriendelijke toekomst te realiseren.

Het nieuwe Utrecht

Utrecht is al een sterke fietsstad en in het nieuwe Mobiliteitsplan 2040 zien we dat de gemeente de uitdaging aangaat om de stad ook voor voetgangers aantrekkelijker te maken.

Lopen, wandelen, het wordt in deze dagen overal weer ontdekt: als een remedie voor de eigen gezondheid, voor een leefbare stad, voor onthaasting en sfeer. Dat stelt nieuwe eisen aan de inrichting van een stad. Want voetgangers raakten daar de laatste jaren vaak in de verdrukking.

De gemeente kan van Utrecht een echte historische loop-, werk- en leefstad maken. Dit door alle stoepen, singels en grachten terug te geven aan voetgangers. Utrecht heeft potentie om een stad te worden waar wandelen een feest is. De VoetgangersVereniging Nederland en Wandelnet hebben gekeken of Utrecht met haar nieuwe Mobiliteitsplan 2040 voldoende is toegerust voor de toekomst van het nieuwe lopen.

Goeie plannen zorgen ervoor dat lopen veilig, vlug en vrolijk is. Veilig, voor ouderen, springende kinderen en mensen met een beperking.  Vlug, want steeds vaker willen mensen ook vlug lopen naar de winkel of het OV. En vrolijk, want alleen lopend kan je om je heen kijken, maar dan moet er wel iets te zien zijn: groen, kunst en speelplaatsen, etc… Lopen is voor alle culturen en leeftijden.

Lopen is ook een vorm van vervoer, net als fietsen of autorijden

Lopen is, net als fietsen of autorijden, ook een vervoerswijze, maar in het mobiliteitsplan slaagt de gemeente er nog niet helemaal in om lopen te zien als een reële, alternatieve, vervoerswijze. Het is nog wennen om na decennia van autorijden, en na de fiets, nu ook ‘de voet’ op de kaart te zetten.  Maar in deze Coronatijd, waarin de gezondheid van het lopen zo vol in de belangstelling staat, ontdekken mensen steeds meer dat lopen ook echt een vervoerswijze kan zijn.  Dat stelt wel eisen aan de inrichting van de stad.

Lopen tussen de wijken

Omdat het echte lopen nog niet zo op het netvlies staat in de nota, lijkt het wel alsof Utrechtenaren in 2040 enkel binnen hun eigen wijk gaan lopen.  Ook straks, als de kantoren weer opengaan, zullen Utrechtenaren vaker te voet willen nu zo duidelijk wordt wat dat voor de gezondheid doet. Ook het Utrechtse bewonerspanel wil dat stadsbewoners in en tussen wijken kunnen lopen. Niet alleen in nieuwe wijken, maar ook in bestaande wijken is er voor de voetganger nog het nodige te winnen. Dat kan makkelijk worden geregeld in Utrecht, het vergt alleen een tandje meer van het plan op voetgangersgebied.

Wandelaars willen ook naar de buitengebieden

Ook de voetgangersmobiliteit tussen het stedelijk gebied en het aantrekkelijke buitengebied van Utrecht wordt in het plan een beetje vergeten. Juist deze verbindingen vragen continu aandacht om te voorkomen dat er barrières ontstaan in bijvoorbeeld het bestaande wandelnetwerk ‘Utrecht te Voet’. Veel wandelaars willen wel verder dan een blokje om met de hond en via dit netwerk kom je snel en via mooie routes in de aantrekkelijke stadsranden en het buitengebied.

De andere weggebruikers

Utrecht wil graag het “fietser te gast” omarmen en het lijkt een mooie droom, maar als we eerlijk zijn dan merken we zelf ook wel dat dit gewoon niet goed uitwerkt voor voetgangers. Wel logisch, want “gastgedrag” is nu eenmaal niet makkelijk te handhaven en dan krijgen we toch te maken met het “recht van de sterkste en de snelste”. Voetgangers moeten oppassen op het voetpad en zo worden de voetpaden in de praktijk paden waar “voetganger te gast” is. En iedereen weet dat dat niet echt ontspannen wandelen is. Er zijn veel slimmere ideeën om fietsers en voetgangers samen de ruimte en de veiligheid te geven die ieder nodig heeft. In die innovatie zou Utrecht het voortouw kunnen nemen.

 Lopen of verblijven, …mensen willen allebei

Dat lopen echt serieuze zaak begint te worden, is wennen en de nieuwe werkelijkheid is nog niet helemaal in het plan doorgedrongen. Lopen of verblijven, bijvoorbeeld, zijn echt verschillende manieren van bewegen en allebei stellen ze eigen eisen aan de ruimte. Bij verblijven heb je alle tijd van de wereld, wil je dat het prettig en mooi is, bij functioneel lopen, wil je wel snelheid kunnen maken; je bent immers op weg, ergens naar toe, naar een eindbestemming, of bijvoorbeeld een halte van het openbaar vervoer. Je wilt doorlopen, zonder obstakels en met voldoende ruimte om tegenligger snel te passeren. Obstakelvrij en dus veilig kunnen lopen, is ook voor slechtzienden en ouderen een belangrijke zaak. In een goede voetgangersstad liggen verblijfsruimte en loopruimte naast elkaar. Dan kan alles: zowel het lekker snel doorlopen als het slenteren, zitten en elkaar ontmoeten

Het nieuwe Utrecht

Utrecht is al een sterke fietsstad, nu is het de uitdaging om het ook voor voetgangers een fijne stad te maken. Wandelnet en VoetgangersVereniging Nederland dagen de gemeente graag uit om van Utrecht een echte historische loop-, werk- en leefstad te maken. Dit door alle stoepen, singels en grachten terug te geven aan voetgangers. Beide organisaties menen dat het de uitdaging van de komende jaren gaat worden om inclusieve veilige voetgangerssteden te maken waar plek is voor iedereen en lopen een feest is. Utrecht kan daarin voorop lopen.

Noot voor de pers:

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

VoetgangersVereniging Nederland: info@voetgangersverenigingnederland.nl; regiovertegenwoordiger Utrecht Wilma de Buck, oprichter en voorzitter Patty Muller

Stichting Wandelnet, Coördinator belangenbehartiging Stichting Wandelnet, fhart@wandelnet.nl, Frank Hart